لامپکتومی، که گاهی با عبارت «جراحی حفظ پستان» نیز شناخته میشود، روشی جراحی است که با هدف برداشتن توده سرطانی و یک حاشیه کوچک از بافت سالم اطراف آن انجام میگیرد تا بیشترین میزان بافت سالم پستان حفظ شود. این عمل با تمرکز بر حذف کامل تومور و کاهش تاثیر ظاهری بر پستان طراحی شده و معمولاً همراه یا در پی آن درمانهای کمکی دیگری مانند پرتودرمانی برنامهریزی میشود. American Cancer Society+1
چه بیمارانی کاندیدای مناسبی برای لامپکتومی هستند؟
لامپکتومی معمولاً برای بیمارانی مناسب است که تومور در ناحیه محلی و محدود قرار دارد و اندازه تومور نسبت به حجم پستان اجازه حفظ ظاهر پستان را میدهد. پزشک با بررسی نوع بافت تومور، وضعیت گرههای لنفاوی و نتایج تصویربرداری تصمیم میگیرد که آیا لامپکتومی گزینهای ایمن و موثر است یا نه. در مواردی که تومور بزرگ باشد، چند ناحیه سرطان وجود داشته باشد، یا بیمار از نظر ژنتیکی در معرض خطر بالاتر باشد، ممکن است گزینههای دیگری بررسی شوند. انتخاب نهایی بر پایه وضعیت پزشکی، ترجیح بیمار و توصیه تیم درمان اتخاذ میشود. Cancer Research UK+1
تفاوت لامپکتومی با ماستکتومی؛ کدام روش بهتر است؟
ماهیت و هدف هر روش
لامپکتومی با تمرکز بر برداشتن تومور و اندکی از بافت سالم اطراف آن، هدفش حفظ بافت پستان و کاهش اثر جراحی روی شکل ظاهری است. ماستکتومی، برخلاف آن، شامل برداشتن کل بافت پستان است و در برخی حالات ممکن است پوست و نوک پستان نیز برداشته شود. هر دو روش بخشی از طیف درمانی سرطان پستان هستند و انتخاب میان آنها به مشخصات تومور و خواست بیمار بستگی دارد. Mayo Clinic+1
پیامدهای درمانی و بقای طولانیمدت
شواهد علمی نشان میدهد که برای بیمارانی که لامپکتومی همراه با پرتودرمانی دریافت میکنند، میزان بقا در مجموع با بیمارانی که ماستکتومی شدهاند تفاوت معناداری ندارد. این موضوع به این معناست که در شرایط مناسب، انتخاب حفظ پستان نمیتواند بهخودیخود نتیجه درمانی بدتری نسبت به حذف کامل پستان ایجاد کند. با این حال هر مورد باید بهصورت فردی ارزیابی شود و عوامل خطرپذیری مانند ویژگیهای تومور و وضعیت ژنتیکی در نظر گرفته شوند. cancerblog.mayoclinic.org+1
مزایا و معایب کلی هر گزینه
لامپکتومی معمولاً با دوره نقاهت کوتاهتر و حفظ بهتر ظاهر بدن همراه است که میتواند تاثیر مثبت بر کیفیت زندگی و تصویر بدن داشته باشد. با این حال بهطور معمول نیاز به پرتودرمانی پس از عمل دارد و خطر بازگشت محلی تومور، هرچند کنترلپذیر، وجود دارد. ماستکتومی ممکن است برای برخی بیماران احساس امنیت بیشتری فراهم کند یا در موارد خاص پزشکی ضرورت یابد، اما پیامدهای روانی و نیازهای بازسازی پس از عمل را نیز در پی دارد. تصمیمگیری باید مبتنی بر مشاوره دقیق تیم چندتخصصی و ترجیحات آگاهانه بیمار باشد. Breast Cancer Research Foundation+1
عوارض احتمالی لامپکتومی و مراقبتهای بعد از آن
عوارض شایع و قابل پیشبینی
مثل هر عمل جراحی، لامپکتومی میتواند با عوارضی همراه باشد که از میان رایجترین آنها میتوان به درد و خونریزی در محل جراحی، عفونت، ورم و تغییر در ظاهر پستان اشاره کرد. در صورتی که نمونهبرداری یا برداشتن گرههای لنفاوی انجام شده باشد، احتمال بروز لنفادم یا احساس سنگینی و محدودیت حرکتی در بازو وجود دارد. پزشک و تیم مراقبت معمولاً پیش از عمل در مورد این خطرات و راهکارهای پیشگیری یا مدیریت آنها توضیح میدهند. Mayo Clinic+1
عوارض کمتر شایع اما مهم
در مواردی ممکن است حاشیههای برداشته شده بهطور کامل خالی از سلولهای سرطانی نباشد که نیاز به عمل مجدد برای تکمیل برداشتن تومور را ایجاد میکند. همچنین برخی بیماران تجربه بیحسی یا تغییرات حسی در ناحیه پستان یا بازو را گزارش میدهند که اغلب با گذر زمان بهبود مییابد اما ممکن است گاهی طولانیمدت باشد. تصمیمگیری در مورد اقدام بعدی پس از دریافت نتایج پاتولوژی باید توسط تیم درمانی با توجه به اهداف درمانی انجام شود.
مراقبتهای بعد از جراحی و نقاهت
دوره نقاهت پس از لامپکتومی معمولاً کوتاه است و بیمار ممکن است در زمان کوتاهی به فعالیتهای روزمره بازگردد، هرچند میزان بازگشت به فعالیت بر اساس گستره جراحی و درمانهای مکمل ممکن است متفاوت باشد. مراقبتهای معمول شامل رعایت بهداشت محل برش، کنترل درد با داروهای تجویز شده، انجام تمرینات بازتوانی شانه و بازو برای جلوگیری از خشکی و محدودیت حرکتی، و پیگیری دقیق برای آغاز پرتودرمانی یا درمانهای سیستمیک در صورت لزوم است. برنامه پیگیری پس از عمل اهمیت زیادی دارد تا هر گونه علامت بازگشت یا عوارض زودهنگام سریع تشخیص داده شود. Cancer Research UK+1
نقش پرتودرمانی و درمانهای مکمل
در بسیاری از موارد، پس از لامپکتومی پرتودرمانی برای کاهش ریسک بازگشت موضعی تومور روی بافت باقیمانده پستان توصیه میشود. تصمیم درباره پرتودرمانی و دیگر درمانهای مکمل مانند هورموندرمانی یا شیمیدرمانی بر اساس نوع تومور و ویژگیهای بافتی آن گرفته میشود. تیم درمانی شما برنامهای جامع ارائه خواهد داد که بهترین نتیجه را با حفظ کیفیت زندگی در نظر دارد. American Cancer Society+1
چطور آماده شویم و چه سوالاتی از تیم درمان بپرسیم
قبل از عمل، مهم است که در مورد اهداف جراحی، احتمال نیاز به عمل مجدد، جزئیات پیرامون آستانههای حاشیه برداشته شده و برنامه درمانی پس از عمل با جراح و تیم انکولوژی صحبت کنید. اگر نگرانی زیبایی یا بازسازی دارید، از امکان مشاوره با جراح پلاستیک یا انجام روشهای آنکوپلاستیک برای بهبود ظاهر پستان سوال کنید. اطلاع از مسیر پیگیری پس از عمل و پشتیبانی روانی نیز بخشی از برنامه آمادهسازی است. ACS+1
نتیجهگیری
لامپکتومی بهعنوان یک گزینه درمانی حفظکننده پستان برای بسیاری از بیماران مبتلا به سرطان پستان موضعی یک راهکار موثر و قابل قبول است. هنگامی که همراه با پرتودرمانی و درمانهای مکمل مناسب بهکار رود، میتواند نتایق درمانی قابل مقایسهای با حذف کامل پستان فراهم آورد و در عین حال مزایای قابل توجهی در حفظ ظاهر پستان و کیفیت زندگی ارائه دهد. انتخاب میان لامپکتومی و ماستکتومی باید در چارچوب ارزیابی دقیق بالینی و گفتگوهای آگاهانه میان بیمار و تیم درمان انجام پذیرد تا برنامهای شخصیسازی شده و متوازن از نظر اثربخشی و حفظ کیفیت زندگی تدوین شود.
برای تغییر این متن بر روی دکمه ویرایش کلیک کنید. لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ و با استفاده از طراحان گرافیک است.